In de verlofperiode zijn Monique en Noël Lievens uit Oedelem op bezoek geweest naar Robert en Christine en Elke in Mandritsara. We willen jullie het verslag van hun verblijf ginder doorgeven zodat je een idee hebt hoe alles daar nog verloopt. Het begint hiermee:
Voor de nieuwsgierigen, alsnog een reisverslag van onze ‘vakantie’ of beter ons vriendenbezoek naar Mandritsara.
We hadden al een tijdje het verlangen om terug te gaan naar Mandritsara, maar om verschillende redenen en/of omstandigheden werd dit alsmaar uitgesteld. Op ’t laatst, een week voor afreis, hebben we dan toch de knoop doorgehakt, na telefoontje met Robert & Christine. Het was vooral onze bedoeling ter plaatse hulp te bieden waar noodzakelijk, te mogen bemoedigen, en vrienden weer te zien. Sedert onze tijd daar is ook Elke daar aan ’t werk en we waren wel een beetje nieuwsgierig om eens in levende lijve te zien hoe ze het ginder maakt. Zo moest er in korte tijd nog een en ander geregeld, aangekocht en verzameld worden (als je zo’n reis maakt dan doe je een groot plezier om voor de mensen ginder allerlei mee te brengen van hun familie hier)…
De reis was wel wat vermoeiend en ging gepaard met de nodige problemen. Het goedkoopste ticket dat we konden bemachtigen betrof een vlucht vanuit Schiphol, overstap in Paris Charles de Gaule en overstap in Mauritius richting Antananarivo. In Frankrijk misten we ons aansluitend vliegtuig. Wegens een gesloten deur, waarvan niemand die kon openen?, kon de ganse groep uit Amsterdam niet uitchecken. Dit duurde zo’n 45 min. Gelukkig werd een later en groter vliegtuig ingezet waardoor we tijdig in Mauritius arriveerden. Eenmaal in Tana bleek papa’s valies dan verloren. Ware het niet dat alle materiaal voor Michel & Robert (tbv werk aan Oasis, maintenance) in die valies zou dit niet zo erg zijn geweest. We waren echt dankbaar toen we zondagavond alsnog de valies konden ophalen (dat is ook weer een verhaal op zich).
Met een dag vertraging zijn we dan met de taxibrousse vertrokken uit Tana.
Na een rit (hobbelig, koud, met veel tussenstops, veel controle!) van ongeveer een kleine 1000 km waarvan de helft op ‘goede’ baan en ongeveer 26u later zijn we in de donkerte dinsdag toegekomen in Mandritsara.
We kregen er een echt hartelijke ontvangst met een deugddoend weerzien en konden al heel wat bijpraten. We werden boven onze verwachtingen goed gelogeerd, nl. in het vorig huisje van Hilde. Zo konden we ook instaan voor ons eigen onderhoud, eens zelf gasten op de maaltijd nodigen en mocht Michel dan de 2° week bij ons logeren. Ook ’s anderendaags toen we onze toer deden in het hospitaal was het ontroerend om iedereen terug te zien. Donderdagavond in de samenkomst voor alle medewerkers van HVM moesten we natuurlijk onze cabari (korte toespraak) geven.
Oasis, het gastenverblijf, is prachtig geworden. Onvoorstelbaar wat een werk er werd verzet in die 2 jaar door Robert & zijn ‘ploeg’, door Christine, en dit naast al het andere werk in de maintenance, kerk… Foto’s zullen kunnen worden bewonderd op de kaas- en wijnavond in november. We konden ook Wannes’ werk (en van de rest van de mini-bouwploeg van vorig jaar) bewonderen.
Vanaf de eerste dag, en bijna dagelijks, konden we samen met Christine of alleen de inkopen doen op de markten. Wat we niet zagen bij onze aankomst, viel ons nu wel op hoe vervuild Mandritsara was geworden vergeleken met ons vorig bezoek! Ook waren enkele producten niet meer te verkrijgen, nl melk en fruitsap in bric… of waren enkele producten die we konden gebruiken om wat afwisseling in de maaltijden te brengen heel wat duurder geworden. In ’t verleden waren deze al moeilijk aan te kopen door de inlandse bevolking, en nu zeker. Door de politieke crisis zijn o.m. de overheidsbedrijven die verantwoordelijk waren voor de verwerking van fruit en productie van melk, yoghurt & boter gesloten. Mede hierdoor is er heel wat werkloosheid en komen heel wat mensen terug naar hun dorp en familie om er te leven van de weinige opbrengst van hun land. We kregen te horen dat 70% van de inkomsten van het land zijn weggevallen. En dat in een land dat al te kampen had met zoveel armoede.
Woensdag en donderdag hebben Noël en ik, na de inkopen op de markt, geholpen met Christine de huisjes en de slaapplaatsen klaar te maken voor de bouwploeg uit Nieuw-Zeeland en de vele bezoekers die de volgende week werden verwacht. Juryleden en bezoekers die waren uitgenodigd om de eerste diploma-uitreiking mee te vieren van de 12 afgestudeerde verpleegkundigen. Wijzelf hadden kennis met hen gemaakt 2 jaar geleden tijdens hun stage na een eerste jaar verpleegkunde. Elke was druk in de weer, samen met enkele anderen, om hun thesis klaar te stomen (bleek een heel karwei!) tegen de komende donderdag voor de jury de eindevaluatie zou doen. De laatste zaterdag was dan de feestviering, ook een beleving op zich, met toespraken van alle prominenten (directieleden, burgemeester, afgevaardigden van Ministerie van Volksgezondheid en Onderwijs, dokter Mann…). Een goede 3u in de zon op ‘comfortabele’ bankjes luisteren naar iets waar je praktisch niets van verstaat en heel wat handjes gedruk en gekus was voor de meesten dan weer wel een ‘heel goede en geslaagde’ viering.
Vrijdag mochten we dan de maaltijd voor de zendelingen (totaal 14 man) klaarmaken in Oasis. Dit deden we nog eens de dinsdag en vrijdag daarop. We genoten van de babbel die we konden doen tijdens het bereiden van die maaltijden en tijdens het werk. We zouden een goed team vormen denk ik. Moeilijk te begrijpen dat Christine dit vele werk alleen, met weinig betrouwbare en zelfstandig werkende hulp, telkens weer moet klaren! Want naast het bereiden van deze gezamenlijke maaltijden is er de zorg voor Oasis en de 2 huisjes op HVM en maison Boulangerie in de stad.
Het markten, het koken en bakken was ik vlug weer gewoon want m’n brood-, en koekjesrecepten was ik nog niet vergeten. Verder konden we terug genieten van de heerlijke ananas, bananen, papaya, tomaten, sla, komkommer en niet te vergeten de lekkere ombi (rundsvlees) en kip. Wat leuk was, was dat Noël en ik meestal samen konden werken en koken. Pas de laatste dagen kon hij wat meehelpen in de maintenance. Hij heeft oa de prachtige voordeur van Oasis gekleurd en opgeblonken. Michel heeft er een waar kunstwerkje van gemaakt.
Wat we twee jaar geleden niet konden (Robert was dan op één van zijn ritten naar Majanga om de container los te krijgen) mochten we nu wel doen, nl. Roberts verjaardag vieren samen met hen, Elke en Ando en Michel. Het werd een gezellige Vlaamse avond met lekkere hapjes, zang, en ophalen van herinneringen…
De eerste zondag zijn ’s morgens om ong. 5u30 vertrokken naar Befandrianna, een dorpje op ongeveer 120km van Mandritsara, waar een kerkje was opgestart (op vraag van een mama van een kindje dat met levensbedreigende verwondingen in het ziekenhuis HVM met goed resultaat werd behandeld) en waar Robert & Christine maandelijks 1x naar toe gaan. De dienst was interessant (Robert gaf de preek) en het was bemoedigend te zien hoeveel reactie er kwam en te horen hoeveel vragen er werden gesteld. De terugrit hebben we rond 13u onderbroken voor een lekkere picknick aan de ‘plage’ (strand langs een rivier), het lievelingsplaatsje van R&Chr. De 3u durende rit in een prachtige natuur was tevens bedroevend om te zien hoe de wegen en bruggen er hier aan toe zijn. Op enkele plaatsen was de weg praktisch weggespoeld en naast de gammele bruggen was er zelfs één waar uitstappen was aan te raden waarbij Robert goed de instructies moest opvolgen van Michel die hem en de wagen veilig over de platen moest loodsen zodat hij niet kantelde in de rivier. Hoe de vrachtwagens hierover geraken is een wonder. En te weten dat dit de enige toegangsweg is tot dit noordelijk deel van het land!
Door dat in die 2 weken onze dagen toch goed gevuld waren hadden we weinig tijd om bezoekjes te brengen of eens mee te draaien op ons vorig werk. Gelukkig konden we Colette en haar kindje Narindra eens bezoeken en kon ik met Elke toch een 2-tal keer mee op ronde bij haar moedertjes (2 mama’s met een tweeling en 2 mama’s van prematuren – allen een bevalling met een verhaal). Enkele verbleven daar al een tijdje want de mama’s mogen pas naar huis wanneer hun kindje(s) een gewicht hebben van 2,5 kg. Als je moet starten met een gewicht van 1,4 of 1,6 kg, moeilijk drinkt aan de borst en met een lepeltje moet worden gevoed kun je begrijpen waarom die 2,5kg wat tijd vergt. En ginder is het niet zo evident dat de mama’s lang in een hospitaal willen of kunnen blijven waardoor Elke toch heel wat overtuigingskracht aan boord moet leggen. En als ik haar zo hoor praten met de moedertjes, in hun taal en met zoveel zorg en liefde, dan moet ik met bewondering zeggen dat ze daar goed in slaagt!
Onze laatste zaterdagavond waren we uitgenodigd bij pastor Julien om de avondmaaltijd met het gezin te nuttigen. Een huisje zo groot als onze living, keuken en inkom dat werd gedeeld door de ouders, 3 kinderen, 1 logéetje en 2 inwonende nichtjes. Hun gastvrijheid is hartverwarmend en kan ons iets leren. Het was leuk om de kinderen bezig te zien, maar het waren vooral de mannen die aan het woord waren. Pas op de terugweg toen we te voet naar ons afspraakpunt wandelden waar Robert ons met de pickup zou komen ophalen (het was al goed donker en verlichting daar is er niet vandaar dat Robert het veiliger vond om de wandeling van ongeveer 45 min niet te doen) kon ik met Claire een babbel doen. Zij prees het werk van Christine die ze doet samen met de vrouwen van de kerk (naailessen, kooklessen, taken waarbij ze wat geld kunnen bijverdienen, lessen rond opvoeding, hygiëne en dergelijke…). Ze hadden o.m. ontzettend deugd gehad van de lessen rond het boek ‘Elk jind heeft een biddende moeder nodig’. Vandaar dat we begrepen waarom Christine werd gevraagd door één van de bezoekers, om deze spreekbeurten te geven op de vrouwenconferentie eind deze maand.
De laatste zondag, na de doopdienst en de maaltijd, was het dan tijd om de valiezen terug te pakken. Als we dachten dat we die praktisch leeg mee terug konden nemen dan was dit verkeerd gezien. Zowel Christine & Robert als Elke hadden heel wat boeken… die ze wensten terug mee te geven naar België.
We mochten ook nog, samen met de werknemers van de Santé Communautaire (verantwoordelijk voor gezondheidspromotie & verbetering van de hygiëne… in omliggende de dorpjes) de voorstelling van een eenvoudige maar efficiënte waterpomp bewonderen. Michel had die in elkaar gestoken met heel weinig, eenvoudige en goedkope en gemakkelijk te verkrijgen materialen. De interesse was groot, zeker toe ze zelf water mochten en konden putten. Het zou een meerwaarde betekenen moesten dergelijke pompen kunnen worden geïnstalleerd bij de plaatselijke bevolking. Alleen het voortbestaan van het SC dreigt weg te vallen doordat de financiering van Tearfund Engeland is weggevallen. En zij zijn voor een groot deel verantwoordelijk voor het bekendmaken van de hulp van HVM… maar ook voor de basis gezondheidszorg bij de bevolking die anders heel moeilijk te bereiken is.
Elke en Ando vergasten ons ’s avonds nog op een lekkere lasagne! De maaltijd werd jammer genoeg wat verstoord door problemen met een pas ontslagen werkneemster van Oasis en haar familie. Dit betekende een les in vertrouwen en vergevensgezindheid maar ook in rechtvaardigheid en kordaat optreden in de omgang met personeelsleden die proberen misbruik te maken van de hulpvaardigheid van Robert & Christine. Gelukkig kon de situatie met behulp van Ando, die instond voor de vertaling, diplomatisch en eerlijk worden uitgeklaard.
Onze laatste morgen werd gevuld met nog allerlei karweitjes. Vooral Michel kon geen afscheid nemen van het werk. Hij had nog vanalles te doen en had nog allerlei plannen ondanks de druk gevulde agenda tijdens zijn verblijf van een maand.
Onze terugrit, kort na de middag, naar de hoofdstad mochten we ondernemen in de oudste landrover van HVM die voor hestellingen en revisie naar Tana moest. Alhoewel het de bedoeling was om ons (dr Adrian, mr Olivier, Michel, Noël en mezelf) een aangenamere rit te bezorgen dan de taxibrousse, werd het toch een ware beproeving. Sarindra, de chauffeur, was zich van weinig kwaad bewust toen we de rit aanvatten. Onderweg zijn er 3 banden gesneuveld, moest er continue remolie worden bijgetankt, ging de versnellingsbak stuk en moesten we ettelijke malen de auto uit om deze op te gang duwen (indien bergop niet kon, dan maar bergaf). Tot overmaat van ramp gingen de lichten kapot zodat het rijden tijdens de nacht toch wat werd ingekort. Een “dutje” langs de weg (en op de weg) tot het terug wat licht was dus aan te raden. Pas de maandagavond kwamen we aan in Tana, terug in het donker, en terug zonder licht, Michels kleine zaklamp niet meegeteld. Achteraf kunnen we lachen, maar we hebben toch schrik gehad hoor om zo door een drukke voorstad in het donker te rijden.
Al bij al is de reis goed geëindigd en konden we genieten van een weldoende douche en nachtrust bij madame Vao.
Na een dagje hoofdstad, wat inkopen en onze tijd uitzitten in Cheval Blanc stegen we om 1u30 ’s nachts op richting Frankrijk waar onze wegen met Michel splitsten. Hij nam de TGV ricting Lille, Kortijk. Wij vlogen richting Schiphol waar Sam ons kwam ophalen.
Onze tijd ginder is zo ontzettend vlug gegaan maar deed oprecht deugd. Uitzien naar een volgende keer dus.
Tot hiertoe het verslag van Monique. Met een volgend bericht vertellen we jullie hoe de komende tijd zal verlopen voor Elke.
Vele groetjes van het thuisfront.
